|
|
İRBAMİ MÊMED VE EFIKÊ MÊMED (ÇANAN )
İbrahim Dayı ile Xalojınê Efê’yi son yıllarda daha yakından tanıma olanağı buldum. Aramızdaki yaş farkına rağmen çok iyi anlaşan dostlar olduk… Her ikisini de çok sevdim.
İbrahim Dayı, kibar ve ölçülü, geleneksel değerlere önem veren bir insandı…Xalojınê Efê, Kırkısraklı idi. Akıllı ve sözünü tartarak konuşurdu. Son derece peşin sözlüydü. Hiçbir zaman sözünü esirgemez, dobra konuşan bir insandı.
Xalojına Efê, çok güzel ve kusursuz akıcı bir Kürtçe ile konuşurdu. Onları ziyarete gittiğimde yanımda defter kalem götürürdüm. Xalojın, Kürtçe’yi çok güzel konuştuğu için oldukça değişik sözcükler ve deyimler kullanırdı . Hemen onları not ederdim. O da bundan oldukça keyif alır , mutlu olurdu. Çevresindekilerin duyabileceği bir sesle “Tê li li lê işê vê ku ez çi dibejim ew tim qeyt dikê…” (Her söylediğim kaydediliyor anlamında)
Çocukluğumdan beri Kürtçe’yi hep çok sevdim, öğrenmek için çabaladım. Merakım nedeniyle duyduğum farklı şeyleri iyi ki kaydetmişim. “Dıhebine,bıhebine” (sevmek, kabul etmek) sözcüğünü ilk kez Xalojina Efê’den duydum.
Bir sohbet esnasında bana :”İbrahim dayın kışları çocukların yanına gidelim diyor. Şimdilik bizim elimiz ayağımız tutarken neden çocuklara, gelinlere yük olalım , onları neden şimdiden rahatsız edelim ki…Gençleri usandırıp yüz göz olmaya gerek yok. Elden ayaktan düştüğümüzde nasıl olsa çocuklarım bize bakarlar.” demişti. Bu söylemine: “Berxê, meri xwe li rûyan mexini” deyimini de eklemişti .
İbrahim dayı ile de hep eskileri konuşurduk. Çanolar Elbistan Tapkıran köyünden gelmiştir. İbrahim Dayı dedelerinin köyünü anlatırken “memleket “ derdi. İbrahim dayı bir gün memlekete, akrabalarını ziyarete gider. Evde bulunan küçük kız çocuğuna babasını sorduğunda , camiye gittiğinin yanıtını alır. Şaşırır ve babasının camide ne işi olduğunu sorar. Küçük kızın yanıtı “emmi, biz Sünniliğe döndük.” olur. Bunları gülerek anlatmıştı. Tabii ki o akrabalarını seviyordu. Bu olay nedeniyle olumsuz bir şey de söylemedi. Adana’da o akrabalarının bizim köylü Çanolarla görüştüğünü, onların da Kürt olduklarını, sadece bazı nedenlerle Sünniliği tercih ettiklerini anlatmıştı. (nedenleri anlatmayacağım.)
Sevgili İbrahim Dayı ile Xalojına Efê’yi peş peşe kaybetmenin acısını yaşadım. Ruhları şad olsun….
RONAHÎ 2006-06-04
Not : 1.) Eksiklerimi tamamlarsanız sevinirim.
2.) Kürtçe sözcüklerde “i “ harfi “ ı “ olarak okunur. “ î “ ise “ i “ okunur